Poradnik eksportera Poradnik eksportera

Białoruś. Po kryzysach. Przed kryzysem? [RAPORT]

11-03-2019

Białoruski model rozwoju oparty o wysokie inwestycje koordynowane przez państwo, przy jednoczesnym niskim wzroście wydajności gospodarki, wyczerpał się. Po globalnym kryzysie 2007/8 Białoruś dotknęła w latach 2008-2016 seria kryzysów. Obecnie osiągnięto kruchą makrostabilizację. Jednak przywrócenie trwałego szybkiego wzrostu będzie niemożliwe bez zwiększenia wydajności. O sytuacji białoruskiej gospodarki rozstrzygną tempo zwiększania wydajności oraz tempo narastania nierównowag. Jeśli przeważą nierównowagi, w najbliższych kwartałach Białoruś czeka słaby wzrost z ryzykiem recesji, a w najbliższej dekadzie prawdopodobna jest stagnacja.

Podsumowanie raportu

  1. Do kryzysu 2007/08 białoruski model gospodarki koordynowanej przez państwo i dotowanej przez Rosję zapewniał wysokie tempo rozwoju i pełne zatrudnienie.
  2. Po chwilowym załamaniu rozwoju spowodowanym rozpadem ZSRR gospodarka Białorusi przez wiele lat rosła dynamicznie, a PKB na głowę w Białorusi goniło PKB na głowę w Polsce.
  3. Jednak brak urynkowienia, w tym zwłaszcza narzucane państwowym przedsiębiorstwom cele inwestycyjne, produkcyjne, zatrudnienia i wzrostu płac oraz wysokie dotacje kierowane do preferowanych sektorów powodowały niską wydajność gospodarki. W ostatniej dekadzie rozwój bez wzrostu wydajności wyczerpał swe możliwości. Białoruś dotknęły fale kryzysu w 2009, 2011 i 2015 r.
  4. Nierównowagi w gospodarce białoruskiej objawiają się m.in. w: wysokim poziomie zadłużenia; dług publiczny z poniżej 20% PKB w 2007 r. wzrósł do powyżej 50%; saldo handlu zagranicznego jest dodatnie, ale nie przekracza 1% PKB;; niskich rezerwach; rezerwy liczone w miesiącach importu to jedynie ok. 2 miesięcy; wysokiej dolaryzacji gospodarki; blisko 2/3 depozytów jest w walutach zagranicznych; wysokiej inflacji; spadła z ok 50% w latach 2011-12 do około 5% obecnie, ale oczekiwania inflacyjne są nadal wysokie, co m.in. odzwierciedla stopa refinansowa w wysokości 10%.
  5. Białoruś importuje blisko 100% swoich surowców energetycznych z Rosji. Uzależnienie to w krótkim terminie jest opłacalne. Białoruś kupuje surowce energetyczne poniżej cen światowych. Uzyskane z tego tytułu dotacje stanowiły w minionych latach równowartość około 10-15% PKB.
  6. Nie wiemy, czy powolne zwiększenie dyscypliny finansów publicznych oraz urynkowienie zwiększą wydajność gospodarki na tyle szybko, by uniknąć

Materiał opracowany przez Biuro Analiz Polskiego Funduszu Rozwoju S.A.
 

Pliki do pobrania

raport_pfr__bialorus_po_kryzysach_przed_kryzysem.pdf
Białoruś. Po kryzysach. Przed kryzysem? [RAPORT]